Bölüm 25 / 33
Analitik, Dönüşüm ve Pazarlama Ölçümü
Web ve uygulama kullanımını olaylarla ölçme, dönüşüm hunileri ve veri doğruluğu kavramları.
3 canlı örnek — seçerek incele
İlgili kavramlar: Event Tracking, Analytics, Conversion
Analytics event
Web sitesi ziyaretçi, oturum, sayfa ve dönüşüm davranışlarını ölçme alanı.
Bir web veya uygulama veri akışının bağlı olduğu analitik varlığı.
Web, iOS veya Android gibi olay verisinin geldiği kaynak.
- UserT
Analitik sisteminin cihaz veya kimlik sinyalleriyle ayırt ettiği kullanıcı.
Belirli dönemde ilk kez görülen kullanıcı.
Daha önce ziyaret etmiş ve tekrar gelen kullanıcı.
Kullanıcının belirli zaman aralığındaki ilişkili etkileşimler grubu.
Belirli süre, dönüşüm veya sayfa etkileşimi şartını sağlayan oturum.
Bir web sayfasının görüntülenme olayı.
Mobil veya masaüstü uygulamada ekran görüntülenme olayı.
Tıklama, form, satın alma veya hata gibi ölçülen kullanıcı/sistem etkileşimi.
purchase veya generate_lead gibi olayın standart veya özel adı.
Olayla birlikte ürün id, değer veya kaynak gibi ek bilgi.
Kullanıcıya dil, plan veya segment gibi kalıcı özellik bağlayan alan.
İşletme açısından değerli kabul edilen satın alma, form veya kayıt olayı.
Analitik sisteminde başarı hedefi olarak işaretlenmiş önemli olay.
- GoalT
Kullanıcının tamamlaması istenen ölçülebilir hedef.
Kullanıcının hedefe ulaşırken geçtiği sıralı adımlar.
Kullanıcının herhangi bir adımdan girebildiği funnel.
Kullanıcının ilk adımdan başlaması gereken funnel.
Funnel'ın bir adımından sonraki adıma geçmeyen kullanıcı oranı.
Hedefi tamamlayan kullanıcı veya oturumların toplam içindeki oranı.
Ürün görüntüleme veya sepete ekleme gibi ana hedefe yaklaşan küçük başarı.
Satın alma veya sözleşme gibi ana ticari hedef.
Kullanıcıların hangi kanal ve kampanyalardan geldiğini analiz etme.
Trafiği gönderen domain, platform veya kaynağın adı.
Organic, referral, email veya CPC gibi trafik türü.
Belirli pazarlama çalışmasını isimlendiren attribution alanı.
Kampanya kaynağı ve içeriğini URL'de taşıyan tracking parametresi.
Trafiği gönderen platform veya yayıncı.
Trafik kanal türü.
Kampanya adı.
Aynı kampanyadaki reklam veya link varyantını ayırır.
Ücretli aramadaki hedef kelime veya ek sınıflandırma.
Organic Search, Paid Social veya Direct gibi trafik kanalı sınıfı.
Kaynak bilgisi olmayan veya doğrudan girildiği kabul edilen trafik.
Arama motorlarının ücretsiz sonuçlarından gelen trafik.
Başka web sitesindeki bağlantıdan gelen trafik.
Arama reklamlarından gelen ücretli trafik.
E-posta bağlantılarından gelen trafik.
Dönüşüm değerinin temas noktalarına nasıl paylaştırılacağını belirleme.
Dönüşüm değerini son temas kanalına verir.
Dönüşüm değerini ilk temas kanalına verir.
Temas noktalarının katkısını gözlenen dönüşüm verisinden modellemeye çalışır.
Dönüşümden önceki temasların kaç gün geriye kadar değerlendirileceği.
Son tıklama olmasa da dönüşüm yolunda katkı sağlayan kanal.
Birden fazla domain üzerindeki kullanıcı yolculuğunu tek oturumda ilişkilendirme.
Ödeme sağlayıcı gibi domainlerin yeni trafik kaynağı olarak sayılmasını engelleme.
Tarayıcı veya cihaz örneğini anonim olarak ayırt eden tanımlayıcı.
Giriş yapmış kullanıcının cihazlar arası analitik kimlik eşlemesi.
Cookie, user id ve cihaz sinyallerinden kullanıcı oturumlarını birleştirme.
Kullanıcı izinlerine göre analitik ve reklam etiketlerinin davranışını ayarlar.
Cookie ve veri işleme tercihlerinin toplanıp yönetildiği sistem.
Analitik amaçlı depolama ve ölçüm izni.
Reklam kişiselleştirme ve ölçüm izin durumu.
- TagT
Sayfada belirli analitik veya reklam kodunu çalıştıran script yapılandırması.
Analitik ve pazarlama tag'lerini kod deploy etmeden kurallarla yönetme sistemi.
Tag Manager içindeki tag, trigger ve variable yapılandırmalarının bütünü.
Bir tag'in hangi olay veya koşulda çalışacağını belirler.
URL, click text veya data layer değerini tag'lerde kullanılır hâle getirir.
Uygulama verisini analitik tag'lere kontrollü aktaran JavaScript veri yapısı.
view_item, add_to_cart veya purchase gibi alışveriş olayı.
E-ticaret olayındaki ürün id, ad, fiyat, miktar ve kategori kayıtları.
Purchase olayını siparişle benzersiz eşleştiren kimlik.
Dönüşüm olayına bağlı parasal gelir.
- TaxT
Siparişte ölçülen vergi tutarı.
Siparişte ölçülen kargo tutarı.
Siparişte kullanılan kampanya kodu.
İade edilen işlem ve ürünleri analitik sisteme bildiren olay.
Ölçüm isteklerini kendi server container'ı üzerinden işleme yaklaşımı.
Dönüşüm olaylarını backend tarafından sağlayıcılara gönderme.
Reklam platformuna browser dışından dönüşüm verisi gönderme arayüzü.
Aynı dönüşümün browser ve server tarafından iki kez sayılmasını önleme.
Aynı olayın farklı kanallardaki kopyalarını eşleştiren benzersiz kimlik.
Analitik sistemine HTTP üzerinden doğrudan olay gönderme protokolü.
Ölçüm verisinin doğru, eksiksiz, tutarlı ve zamanında olması.
Aynı kullanıcı işleminin birden fazla kez ölçülmesi.
Gerçekleşen işlemin analitik sisteme hiç gönderilmemesi.
Olay ad, parametre ve değerlerinin sözleşmeye uyup uymadığını kontrol etme.
Hangi olayın ne zaman, hangi parametrelerle ve hangi amaçla ölçüleceğini tanımlar.
Event ve parametre adlarının ekip genelinde tutarlı standardı.
Test cihazından gelen analitik olayları gerçek zamanlı inceleme aracı.
Son dakikalardaki kullanıcı ve olayları gösteren rapor.
Funnel, segment ve serbest tablo gibi özel analitik çalışma alanı.
Belirli kullanıcı, oturum veya olay koşullarına uyan veri grubu.
Aynı başlangıç dönemine sahip kullanıcıların zaman içindeki davranışını karşılaştırır.
Kullanıcıların ilk etkileşimden sonra tekrar dönme oranı.
Kullanıcıların ürün veya hizmeti bırakma oranı.
Günlük, haftalık ve aylık aktif kullanıcı oranlarından kullanım sıklığını ölçer.
- DAUT
Günlük aktif kullanıcı sayısı.
- WAUT
Haftalık aktif kullanıcı sayısı.
- MAUT
Aylık aktif kullanıcı sayısı.
- AOVT
Toplam gelirin sipariş sayısına bölünmesiyle bulunan ortalama sipariş değeri.
- LTVO
Müşterinin tüm ilişki boyunca üreteceği tahmini değer.
- CACO
Yeni müşteri kazanmak için harcanan toplam pazarlama ve satış maliyeti.
- ROAST
Reklam gelirinin reklam harcamasına oranı.
- ROIT
Elde edilen net kazancın yatırım maliyetine oranı.
Etkileşimsiz kabul edilen oturumların oranı.
Etkileşim şartlarını sağlayan oturumların oranı.
Sayfa veya uygulamanın aktif odakta kaldığı ortalama süre.
Kullanıcının sayfanın yüzde kaçına kadar indiğini ölçer.
Belirli buton veya link tıklamalarını olay olarak ölçme.
Kullanıcının form alanlarıyla etkileşime başladığını ölçer.
Formun başarıyla gönderildiğini ölçer.
Doğrulama veya server hatası nedeniyle formun tamamlanamadığını ölçer.
İki veya daha fazla varyantı kullanıcı gruplarında sonuç metrikleriyle karşılaştırma.
Hipotez, varyant, hedef kitle ve metriklerle yürütülen kontrollü test.
Mevcut deneyimi gören karşılaştırma grubu.
Yeni deneyim veya özelliği gören test grubu.
Deneyin başarı kararında kullanılan ana ölçüm.
Ana metrik iyileşirken zarar görmemesi gereken güvenlik/kalite metriği.
Gözlenen farkın rastlantı olma ihtimalinin kabul edilen eşikten düşük olması.
Deneyde güvenilir sonuç için gereken kullanıcı veya olay sayısı.
Örnekleme, atama veya ölçüm hatasının deney sonucunu sistematik etkilemesi.
Önemli metrikleri bir arada görselleştiren ekran.
- KPIT
İş hedefinin performansını temsil eden ana ölçüm.
Veriyi kaynak, cihaz veya ülke gibi kategorilere ayıran alan.
Kullanıcı, oturum veya gelir gibi sayısal ölçüm.
Birden fazla ham metrikten formülle üretilen ölçüm.
Ham analitik olaylarını BigQuery veya başka veri ambarına aktarma.
- BIO
İş verisini rapor ve karar desteği için modelleme ve görselleştirme alanı.
| Kavram | Seviye | Kısa açıklama |
|---|---|---|
| Web Analytics | T | Web sitesi ziyaretçi, oturum, sayfa ve dönüşüm davranışlarını ölçme alanı. |
| Analytics Property | T | Bir web veya uygulama veri akışının bağlı olduğu analitik varlığı. |
| Data Stream | T | Web, iOS veya Android gibi olay verisinin geldiği kaynak. |
| User | T | Analitik sisteminin cihaz veya kimlik sinyalleriyle ayırt ettiği kullanıcı. |
| New User | T | Belirli dönemde ilk kez görülen kullanıcı. |
| Returning User | T | Daha önce ziyaret etmiş ve tekrar gelen kullanıcı. |
| Session | T | Kullanıcının belirli zaman aralığındaki ilişkili etkileşimler grubu. |
| Engaged Session | O | Belirli süre, dönüşüm veya sayfa etkileşimi şartını sağlayan oturum. |
| Page View | T | Bir web sayfasının görüntülenme olayı. |
| Screen View | T | Mobil veya masaüstü uygulamada ekran görüntülenme olayı. |
| Event | T | Tıklama, form, satın alma veya hata gibi ölçülen kullanıcı/sistem etkileşimi. |
| Event Name | T | purchase veya generate_lead gibi olayın standart veya özel adı. |
| Event Parameter | T | Olayla birlikte ürün id, değer veya kaynak gibi ek bilgi. |
| User Property | O | Kullanıcıya dil, plan veya segment gibi kalıcı özellik bağlayan alan. |
| Conversion | T | İşletme açısından değerli kabul edilen satın alma, form veya kayıt olayı. |
| Key Event | T | Analitik sisteminde başarı hedefi olarak işaretlenmiş önemli olay. |
| Goal | T | Kullanıcının tamamlaması istenen ölçülebilir hedef. |
| Funnel | T | Kullanıcının hedefe ulaşırken geçtiği sıralı adımlar. |
| Open Funnel | O | Kullanıcının herhangi bir adımdan girebildiği funnel. |
| Closed Funnel | O | Kullanıcının ilk adımdan başlaması gereken funnel. |
| Drop-off | T | Funnel'ın bir adımından sonraki adıma geçmeyen kullanıcı oranı. |
| Conversion Rate | T | Hedefi tamamlayan kullanıcı veya oturumların toplam içindeki oranı. |
| Micro Conversion | T | Ürün görüntüleme veya sepete ekleme gibi ana hedefe yaklaşan küçük başarı. |
| Macro Conversion | T | Satın alma veya sözleşme gibi ana ticari hedef. |
| Acquisition | T | Kullanıcıların hangi kanal ve kampanyalardan geldiğini analiz etme. |
| Source | T | Trafiği gönderen domain, platform veya kaynağın adı. |
| Medium | T | Organic, referral, email veya CPC gibi trafik türü. |
| Campaign | T | Belirli pazarlama çalışmasını isimlendiren attribution alanı. |
| UTM Parameter | T | Kampanya kaynağı ve içeriğini URL'de taşıyan tracking parametresi. |
| utm_source | T | Trafiği gönderen platform veya yayıncı. |
| utm_medium | T | Trafik kanal türü. |
| utm_campaign | T | Kampanya adı. |
| utm_content | O | Aynı kampanyadaki reklam veya link varyantını ayırır. |
| utm_term | O | Ücretli aramadaki hedef kelime veya ek sınıflandırma. |
| Channel Group | T | Organic Search, Paid Social veya Direct gibi trafik kanalı sınıfı. |
| Direct Traffic | T | Kaynak bilgisi olmayan veya doğrudan girildiği kabul edilen trafik. |
| Organic Search | T | Arama motorlarının ücretsiz sonuçlarından gelen trafik. |
| Referral Traffic | T | Başka web sitesindeki bağlantıdan gelen trafik. |
| Paid Search | T | Arama reklamlarından gelen ücretli trafik. |
| Paid Social | T | Sosyal medya reklamlarından gelen trafik. |
| Email Traffic | T | E-posta bağlantılarından gelen trafik. |
| Attribution | O | Dönüşüm değerinin temas noktalarına nasıl paylaştırılacağını belirleme. |
| Last-click Attribution | T | Dönüşüm değerini son temas kanalına verir. |
| First-click Attribution | T | Dönüşüm değerini ilk temas kanalına verir. |
| Data-driven Attribution | İ | Temas noktalarının katkısını gözlenen dönüşüm verisinden modellemeye çalışır. |
| Attribution Window | O | Dönüşümden önceki temasların kaç gün geriye kadar değerlendirileceği. |
| Assisted Conversion | O | Son tıklama olmasa da dönüşüm yolunda katkı sağlayan kanal. |
| Cross-domain Tracking | O | Birden fazla domain üzerindeki kullanıcı yolculuğunu tek oturumda ilişkilendirme. |
| Referral Exclusion | O | Ödeme sağlayıcı gibi domainlerin yeni trafik kaynağı olarak sayılmasını engelleme. |
| Client ID | O | Tarayıcı veya cihaz örneğini anonim olarak ayırt eden tanımlayıcı. |
| User ID | O | Giriş yapmış kullanıcının cihazlar arası analitik kimlik eşlemesi. |
| Identity Resolution | İ | Cookie, user id ve cihaz sinyallerinden kullanıcı oturumlarını birleştirme. |
| Cookie | T | Tarayıcıda analitik kimlik ve tercih bilgisi saklayabilen küçük veri. |
| First-party Cookie | T | Ziyaret edilen domain tarafından oluşturulan cookie. |
| Third-party Cookie | T | Ziyaret edilen domain dışındaki bir origin tarafından kullanılan cookie. |
| Consent Mode | O | Kullanıcı izinlerine göre analitik ve reklam etiketlerinin davranışını ayarlar. |
| Consent Management Platform | O | Cookie ve veri işleme tercihlerinin toplanıp yönetildiği sistem. |
| Analytics Consent | T | Analitik amaçlı depolama ve ölçüm izni. |
| Ad Consent | T | Reklam kişiselleştirme ve ölçüm izin durumu. |
| Tag | T | Sayfada belirli analitik veya reklam kodunu çalıştıran script yapılandırması. |
| Tag Manager | T | Analitik ve pazarlama tag'lerini kod deploy etmeden kurallarla yönetme sistemi. |
| Container | T | Tag Manager içindeki tag, trigger ve variable yapılandırmalarının bütünü. |
| Trigger | T | Bir tag'in hangi olay veya koşulda çalışacağını belirler. |
| Variable | T | URL, click text veya data layer değerini tag'lerde kullanılır hâle getirir. |
| Data Layer | O | Uygulama verisini analitik tag'lere kontrollü aktaran JavaScript veri yapısı. |
| E-commerce Event | T | view_item, add_to_cart veya purchase gibi alışveriş olayı. |
| Item Array | O | E-ticaret olayındaki ürün id, ad, fiyat, miktar ve kategori kayıtları. |
| Transaction ID | T | Purchase olayını siparişle benzersiz eşleştiren kimlik. |
| Revenue | T | Dönüşüm olayına bağlı parasal gelir. |
| Tax | T | Siparişte ölçülen vergi tutarı. |
| Shipping | T | Siparişte ölçülen kargo tutarı. |
| Coupon | T | Siparişte kullanılan kampanya kodu. |
| Refund Event | O | İade edilen işlem ve ürünleri analitik sisteme bildiren olay. |
| Server-side Tagging | O | Ölçüm isteklerini kendi server container'ı üzerinden işleme yaklaşımı. |
| Server-side Tracking | O | Dönüşüm olaylarını backend tarafından sağlayıcılara gönderme. |
| Conversion API | O | Reklam platformuna browser dışından dönüşüm verisi gönderme arayüzü. |
| Event Deduplication | O | Aynı dönüşümün browser ve server tarafından iki kez sayılmasını önleme. |
| Event ID | O | Aynı olayın farklı kanallardaki kopyalarını eşleştiren benzersiz kimlik. |
| Measurement Protocol | O | Analitik sistemine HTTP üzerinden doğrudan olay gönderme protokolü. |
| Data Quality | T | Ölçüm verisinin doğru, eksiksiz, tutarlı ve zamanında olması. |
| Duplicate Event | T | Aynı kullanıcı işleminin birden fazla kez ölçülmesi. |
| Missing Event | T | Gerçekleşen işlemin analitik sisteme hiç gönderilmemesi. |
| Event Validation | T | Olay ad, parametre ve değerlerinin sözleşmeye uyup uymadığını kontrol etme. |
| Tracking Plan | O | Hangi olayın ne zaman, hangi parametrelerle ve hangi amaçla ölçüleceğini tanımlar. |
| Naming Convention | T | Event ve parametre adlarının ekip genelinde tutarlı standardı. |
| Debug View | T | Test cihazından gelen analitik olayları gerçek zamanlı inceleme aracı. |
| Real-time Report | T | Son dakikalardaki kullanıcı ve olayları gösteren rapor. |
| Exploration | O | Funnel, segment ve serbest tablo gibi özel analitik çalışma alanı. |
| Segment | T | Belirli kullanıcı, oturum veya olay koşullarına uyan veri grubu. |
| Cohort Analysis | O | Aynı başlangıç dönemine sahip kullanıcıların zaman içindeki davranışını karşılaştırır. |
| Retention | O | Kullanıcıların ilk etkileşimden sonra tekrar dönme oranı. |
| Churn | O | Kullanıcıların ürün veya hizmeti bırakma oranı. |
| Stickiness | O | Günlük, haftalık ve aylık aktif kullanıcı oranlarından kullanım sıklığını ölçer. |
| DAU | T | Günlük aktif kullanıcı sayısı. |
| WAU | T | Haftalık aktif kullanıcı sayısı. |
| MAU | T | Aylık aktif kullanıcı sayısı. |
| AOV | T | Toplam gelirin sipariş sayısına bölünmesiyle bulunan ortalama sipariş değeri. |
| LTV | O | Müşterinin tüm ilişki boyunca üreteceği tahmini değer. |
| CAC | O | Yeni müşteri kazanmak için harcanan toplam pazarlama ve satış maliyeti. |
| ROAS | T | Reklam gelirinin reklam harcamasına oranı. |
| ROI | T | Elde edilen net kazancın yatırım maliyetine oranı. |
| Bounce Rate | T | Etkileşimsiz kabul edilen oturumların oranı. |
| Engagement Rate | T | Etkileşim şartlarını sağlayan oturumların oranı. |
| Average Engagement Time | T | Sayfa veya uygulamanın aktif odakta kaldığı ortalama süre. |
| Scroll Depth | O | Kullanıcının sayfanın yüzde kaçına kadar indiğini ölçer. |
| Click Tracking | T | Belirli buton veya link tıklamalarını olay olarak ölçme. |
| Form Start | O | Kullanıcının form alanlarıyla etkileşime başladığını ölçer. |
| Form Submit | T | Formun başarıyla gönderildiğini ölçer. |
| Form Error | O | Doğrulama veya server hatası nedeniyle formun tamamlanamadığını ölçer. |
| A/B Testing | O | İki veya daha fazla varyantı kullanıcı gruplarında sonuç metrikleriyle karşılaştırma. |
| Experiment | O | Hipotez, varyant, hedef kitle ve metriklerle yürütülen kontrollü test. |
| Control Group | T | Mevcut deneyimi gören karşılaştırma grubu. |
| Variant Group | T | Yeni deneyim veya özelliği gören test grubu. |
| Primary Metric | T | Deneyin başarı kararında kullanılan ana ölçüm. |
| Guardrail Metric | O | Ana metrik iyileşirken zarar görmemesi gereken güvenlik/kalite metriği. |
| Statistical Significance | İ | Gözlenen farkın rastlantı olma ihtimalinin kabul edilen eşikten düşük olması. |
| Sample Size | O | Deneyde güvenilir sonuç için gereken kullanıcı veya olay sayısı. |
| Experiment Bias | İ | Örnekleme, atama veya ölçüm hatasının deney sonucunu sistematik etkilemesi. |
| Dashboard | T | Önemli metrikleri bir arada görselleştiren ekran. |
| KPI | T | İş hedefinin performansını temsil eden ana ölçüm. |
| Dimension | T | Veriyi kaynak, cihaz veya ülke gibi kategorilere ayıran alan. |
| Metric | T | Kullanıcı, oturum veya gelir gibi sayısal ölçüm. |
| Calculated Metric | O | Birden fazla ham metrikten formülle üretilen ölçüm. |
| Data Warehouse Export | O | Ham analitik olaylarını BigQuery veya başka veri ambarına aktarma. |
| BI | O | İş verisini rapor ve karar desteği için modelleme ve görselleştirme alanı. |
Bölüm uygulamaları
Bu bölümü bitirmeden önce şunları deneyin veya açıklayın.
- Bir e-ticaret sitesi için tracking plan hazırlayın; event adı, tetikleyici, parametre ve doğrulama yöntemini yazın.
- Purchase olayını tarayıcı ve backend'den gönderirken event deduplication tasarlayın.
- SEO trafiğinin landing page → ürün → checkout → purchase funnel'ını raporlayın.