Bölüm 5 / 33
Web Sayfası Anatomisi ve HTML
Header ve footer gibi en basit bileşenlerden semantik HTML ve form yapılarına kadar sayfa parçaları.
19 canlı örnek — seçerek incele
İlgili kavramlar: Header, Navigation, Mobile Menu, Hamburger Menu
Header / navigasyon
- HTMLT
Web sayfasının içerik ve yapısını tanımlayan işaretleme dili.
DOCTYPE, html, head ve body bölümlerinden oluşan tam web belgesi.
Tarayıcıya belgenin modern HTML standardında yorumlanacağını bildirir.
Belgedeki tüm HTML içeriğini kapsayan kök eleman.
Metadata, stil, script bağlantıları ve SEO bilgilerini taşıyan bölüm.
Kullanıcıya görünen sayfa içeriğinin bulunduğu bölüm.
- TagT
HTML elemanını başlatan veya sonlandıran işaret.
Açılış etiketi, içerik ve kapanış etiketinden oluşan HTML birimi.
Bir HTML elemanına id, class, href veya alt gibi ek bilgi veren özellik.
HTML elemanlarının kurallı biçimde birbirinin içine yerleştirilmesi.
İçeriğin anlamını nav, main, article ve footer gibi doğru elemanlarla ifade etme.
Sayfanın veya bölümün üst kısmındaki logo, başlık, navigasyon ve araçları içeren alan.
Header üstünde kampanya, iletişim veya kısa bildirim gösteren ince alan.
Sayfanın birincil bilgi veya işlem alanı.
Sayfadaki tematik içerik grubunu temsil eden semantik bölüm.
Tek başına anlamlı ve dağıtılabilir içerik birimi.
Ana içerikle ilişkili ancak ikincil bilgi bölümü.
Sayfanın üstünde ana mesajı, görseli ve çağrıyı öne çıkaran geniş bölüm.
- CardT
Başlık, görsel, metin ve aksiyonları tek görsel blokta sunan bileşen.
- GridT
İçerik kartlarını satır ve sütun düzeninde yerleştiren yapı.
- ListT
Benzer içerikleri alt alta veya madde biçiminde gösteren yapı.
Satır ve sütunlardan oluşan yapılandırılmış veri gösterimi.
Tablonun sütun başlıklarını içeren bölümü.
Tablonun ana veri satırlarını içeren bölümü.
Tablonun özet veya toplam satırlarını içeren bölümü.
Uzun listenin birden fazla sayfaya bölünüp gezilmesini sağlayan bileşen.
Kullanıcı aşağı indikçe yeni kayıtları otomatik yükleyen listeleme biçimi.
Kullanıcı tıkladıkça listeye ek kayıt getiren buton.
- TabsT
Aynı alanda farklı içerik panelleri arasında geçiş sağlayan bileşen.
Başlığa tıklanınca içeriği açılıp kapanan bölüm.
Ana sayfanın üzerinde işlem veya bilgi gösteren odaklanmış pencere.
Kullanıcıyla etkileşimli mesaj veya karar alan semantik pencere.
Ekranın kenarından açılan menü veya panel.
Bir öğe üzerine gelince veya odaklanınca kısa açıklama gösteren baloncuk.
Bir elemana bağlı, tooltip'ten daha zengin geçici içerik paneli.
İşlem sonucu gibi kısa süre görünen bildirim.
Önemli bilgi, uyarı, hata veya başarı mesajı.
Durum veya sayıyı küçük etiket biçiminde gösteren bileşen.
Filtre, kategori veya seçimi kompakt etiket biçiminde gösteren bileşen.
Kullanıcı veya kurum profilini temsil eden küçük görsel.
- IconT
Bir eylem veya kavramı görsel sembolle ifade eden öğe.
- LogoT
Markayı temsil eden görsel işaret.
Tarayıcı sekmesinde ve yer imlerinde görünen küçük site ikonu.
h1-h6 seviyeleriyle içerik hiyerarşisini belirleyen başlık.
- H1T
Sayfanın birincil konusunu tanımlayan en üst seviye başlık.
Metin paragrafı oluşturan p elemanı.
Başka sayfa, kaynak veya sayfa bölümüne yönlendiren a elemanı.
- hrefT
Bağlantının hedef URL'sini belirleyen attribute.
Bağlantının aynı veya yeni sekmede açılma davranışını belirler.
- relO
Bağlantının hedefle ilişkisini ve güvenlik/SEO davranışını açıklar.
Sayfaya görsel ekleyen img elemanı.
Görsel yüklenmediğinde veya ekran okuyucuda görseli açıklayan alternatif metin.
Görsel, grafik veya kod gibi bağımsız içeriği gruplar.
Figure içeriğinin açıklamasını verir.
Ekran veya format koşuluna göre farklı görsel kaynakları sunar.
Picture, audio veya video için alternatif medya kaynağı tanımlar.
Web sayfasında video oynatır.
Web sayfasında ses oynatır.
Başka bir web belgesini mevcut sayfa içine gömer.
JavaScript ile piksel tabanlı çizim yapılabilen alan.
- SVGO
Ölçeklenebilir vektör grafikleri XML tabanlı olarak tanımlar.
- FormT
Kullanıcıdan veri toplamak ve göndermek için alanları gruplar.
Metin, sayı, tarih, dosya ve çeşitli veri giriş alanı.
Bir form alanının ne olduğunu açıklayan ve erişilebilirliğini artıran etiket.
Çok satırlı metin girişi alanı.
Seçenek listesinden bir değer seçtiren form elemanı.
Select içindeki seçilebilir değer.
Birden fazla bağımsız seçime izin veren kutu.
Boş form alanında örnek veya kısa yönlendirme gösterir.
Form alanının boş bırakılamayacağını belirtir.
Bir form veya etkileşim elemanını kullanılamaz duruma getirir.
Alan değerinin görüntülenip kullanıcı tarafından değiştirilememesini sağlar.
Geçersiz veya eksik girişin nedenini kullanıcıya açıklar.
İlişkili form alanlarını semantik grupta toplar.
Fieldset grubunun başlığını verir.
data-* biçiminde özel metadata saklayan HTML attribute'ü.
- idT
Sayfa içinde tekil eleman kimliği.
Bir veya birden fazla elemana ortak stil veya davranış grubu verir.
- DOMO
HTML belgesinin tarayıcı tarafından düğüm ağacı olarak temsil edilmesi.
Tarayıcı sekmesi ve arama sonuçlarında kullanılan sayfa başlığı.
Arama sonucunda sayfanın özetini etkileyebilen açıklama metni.
Mobil cihazlarda sayfanın ölçekleme ve genişlik davranışını ayarlar.
Benzer sayfalar arasından tercih edilen asıl URL'yi belirtir.
Sosyal medya paylaşım önizlemesi için başlık, açıklama ve görsel metadata'sı.
X/Twitter paylaşım önizlemesini belirleyen metadata.
Sayfa içeriğini makinelerin anlayacağı standart şemalarla açıklayan veri.
Structured data'yı JSON biçiminde HTML içine ekleme yöntemi.
Görsel veya iframe'in ihtiyaç anına kadar yüklenmesini erteleme.
Kritik bir kaynağın tarayıcı tarafından erken indirilmesini isteme.
Yakında gerekebilecek kaynağın düşük öncelikle önceden alınması.
| Kavram | Seviye | Kısa açıklama |
|---|---|---|
| HTML | T | Web sayfasının içerik ve yapısını tanımlayan işaretleme dili. |
| HTML Document | T | DOCTYPE, html, head ve body bölümlerinden oluşan tam web belgesi. |
| DOCTYPE | T | Tarayıcıya belgenin modern HTML standardında yorumlanacağını bildirir. |
| html Element | T | Belgedeki tüm HTML içeriğini kapsayan kök eleman. |
| head Element | T | Metadata, stil, script bağlantıları ve SEO bilgilerini taşıyan bölüm. |
| body Element | T | Kullanıcıya görünen sayfa içeriğinin bulunduğu bölüm. |
| Tag | T | HTML elemanını başlatan veya sonlandıran işaret. |
| Element | T | Açılış etiketi, içerik ve kapanış etiketinden oluşan HTML birimi. |
| Attribute | T | Bir HTML elemanına id, class, href veya alt gibi ek bilgi veren özellik. |
| Nesting | T | HTML elemanlarının kurallı biçimde birbirinin içine yerleştirilmesi. |
| Semantic HTML | T | İçeriğin anlamını nav, main, article ve footer gibi doğru elemanlarla ifade etme. |
| Header | T | Sayfanın veya bölümün üst kısmındaki logo, başlık, navigasyon ve araçları içeren alan. |
| Top Bar | T | Header üstünde kampanya, iletişim veya kısa bildirim gösteren ince alan. |
| Navigation / Nav | T | Kullanıcının sayfalar arasında geçiş yapmasını sağlayan menü bölümü. |
| Main Menu | T | Sitenin birincil sayfa ve kategorilerine erişim sağlayan ana navigasyon. |
| Mega Menu | O | Çok sayıda kategori ve bağlantıyı geniş panel içinde sunan menü. |
| Mobile Menu | T | Küçük ekranlarda açılıp kapanan mobil navigasyon. |
| Hamburger Menu | T | Mobil menüyü açan üç çizgili yaygın ikon butonu. |
| Breadcrumb | T | Kullanıcının site hiyerarşisindeki konumunu gösteren bağlantı zinciri. |
| Sidebar | T | Ana içeriğin yanında filtre, menü veya ek bilgiler taşıyan yan alan. |
| Main Content | T | Sayfanın birincil bilgi veya işlem alanı. |
| Section | T | Sayfadaki tematik içerik grubunu temsil eden semantik bölüm. |
| Article | T | Tek başına anlamlı ve dağıtılabilir içerik birimi. |
| Aside | T | Ana içerikle ilişkili ancak ikincil bilgi bölümü. |
| Footer | T | Sayfanın altındaki iletişim, yasal bağlantı, menü ve telif bilgileri alanı. |
| Hero Section | T | Sayfanın üstünde ana mesajı, görseli ve çağrıyı öne çıkaran geniş bölüm. |
| Banner | T | Kampanya, duyuru veya yönlendirme için kullanılan dikkat çekici yatay alan. |
| Card | T | Başlık, görsel, metin ve aksiyonları tek görsel blokta sunan bileşen. |
| Grid | T | İçerik kartlarını satır ve sütun düzeninde yerleştiren yapı. |
| List | T | Benzer içerikleri alt alta veya madde biçiminde gösteren yapı. |
| Table | T | Satır ve sütunlardan oluşan yapılandırılmış veri gösterimi. |
| thead | T | Tablonun sütun başlıklarını içeren bölümü. |
| tbody | T | Tablonun ana veri satırlarını içeren bölümü. |
| tfoot | T | Tablonun özet veya toplam satırlarını içeren bölümü. |
| Pagination | T | Uzun listenin birden fazla sayfaya bölünüp gezilmesini sağlayan bileşen. |
| Infinite Scroll | O | Kullanıcı aşağı indikçe yeni kayıtları otomatik yükleyen listeleme biçimi. |
| Load More | T | Kullanıcı tıkladıkça listeye ek kayıt getiren buton. |
| Tabs | T | Aynı alanda farklı içerik panelleri arasında geçiş sağlayan bileşen. |
| Accordion | T | Başlığa tıklanınca içeriği açılıp kapanan bölüm. |
| Modal | T | Ana sayfanın üzerinde işlem veya bilgi gösteren odaklanmış pencere. |
| Dialog | O | Kullanıcıyla etkileşimli mesaj veya karar alan semantik pencere. |
| Drawer / Offcanvas | T | Ekranın kenarından açılan menü veya panel. |
| Tooltip | T | Bir öğe üzerine gelince veya odaklanınca kısa açıklama gösteren baloncuk. |
| Popover | O | Bir elemana bağlı, tooltip'ten daha zengin geçici içerik paneli. |
| Toast | T | İşlem sonucu gibi kısa süre görünen bildirim. |
| Alert | T | Önemli bilgi, uyarı, hata veya başarı mesajı. |
| Badge | T | Durum veya sayıyı küçük etiket biçiminde gösteren bileşen. |
| Chip / Tag | T | Filtre, kategori veya seçimi kompakt etiket biçiminde gösteren bileşen. |
| Avatar | T | Kullanıcı veya kurum profilini temsil eden küçük görsel. |
| Icon | T | Bir eylem veya kavramı görsel sembolle ifade eden öğe. |
| Logo | T | Markayı temsil eden görsel işaret. |
| Favicon | T | Tarayıcı sekmesinde ve yer imlerinde görünen küçük site ikonu. |
| Heading | T | h1-h6 seviyeleriyle içerik hiyerarşisini belirleyen başlık. |
| H1 | T | Sayfanın birincil konusunu tanımlayan en üst seviye başlık. |
| Paragraph | T | Metin paragrafı oluşturan p elemanı. |
| Anchor / Link | T | Başka sayfa, kaynak veya sayfa bölümüne yönlendiren a elemanı. |
| href | T | Bağlantının hedef URL'sini belirleyen attribute. |
| target | T | Bağlantının aynı veya yeni sekmede açılma davranışını belirler. |
| rel | O | Bağlantının hedefle ilişkisini ve güvenlik/SEO davranışını açıklar. |
| Image | T | Sayfaya görsel ekleyen img elemanı. |
| alt Text | T | Görsel yüklenmediğinde veya ekran okuyucuda görseli açıklayan alternatif metin. |
| Figure | T | Görsel, grafik veya kod gibi bağımsız içeriği gruplar. |
| Figcaption | T | Figure içeriğinin açıklamasını verir. |
| Picture | O | Ekran veya format koşuluna göre farklı görsel kaynakları sunar. |
| Source | O | Picture, audio veya video için alternatif medya kaynağı tanımlar. |
| Video | T | Web sayfasında video oynatır. |
| Audio | T | Web sayfasında ses oynatır. |
| Iframe | O | Başka bir web belgesini mevcut sayfa içine gömer. |
| Canvas | O | JavaScript ile piksel tabanlı çizim yapılabilen alan. |
| SVG | O | Ölçeklenebilir vektör grafikleri XML tabanlı olarak tanımlar. |
| Form | T | Kullanıcıdan veri toplamak ve göndermek için alanları gruplar. |
| Input | T | Metin, sayı, tarih, dosya ve çeşitli veri giriş alanı. |
| Label | T | Bir form alanının ne olduğunu açıklayan ve erişilebilirliğini artıran etiket. |
| Textarea | T | Çok satırlı metin girişi alanı. |
| Select | T | Seçenek listesinden bir değer seçtiren form elemanı. |
| Option | T | Select içindeki seçilebilir değer. |
| Checkbox | T | Birden fazla bağımsız seçime izin veren kutu. |
| Radio Button | T | Aynı gruptan yalnızca bir seçim yapılmasını sağlayan kontrol. |
| Button | T | Form gönderme veya kullanıcı eylemi başlatan tıklanabilir eleman. |
| Submit Button | T | Form verisini sunucuya veya JavaScript işleyicisine gönderir. |
| Reset Button | T | Form alanlarını başlangıç değerlerine döndürür. |
| Placeholder | T | Boş form alanında örnek veya kısa yönlendirme gösterir. |
| Required | T | Form alanının boş bırakılamayacağını belirtir. |
| Disabled | T | Bir form veya etkileşim elemanını kullanılamaz duruma getirir. |
| Readonly | T | Alan değerinin görüntülenip kullanıcı tarafından değiştirilememesini sağlar. |
| Validation Message | T | Geçersiz veya eksik girişin nedenini kullanıcıya açıklar. |
| Fieldset | T | İlişkili form alanlarını semantik grupta toplar. |
| Legend | T | Fieldset grubunun başlığını verir. |
| Data Attribute | O | data-* biçiminde özel metadata saklayan HTML attribute'ü. |
| id | T | Sayfa içinde tekil eleman kimliği. |
| class | T | Bir veya birden fazla elemana ortak stil veya davranış grubu verir. |
| DOM | O | HTML belgesinin tarayıcı tarafından düğüm ağacı olarak temsil edilmesi. |
| Meta Title | T | Tarayıcı sekmesi ve arama sonuçlarında kullanılan sayfa başlığı. |
| Meta Description | T | Arama sonucunda sayfanın özetini etkileyebilen açıklama metni. |
| Viewport Meta | T | Mobil cihazlarda sayfanın ölçekleme ve genişlik davranışını ayarlar. |
| Canonical Link | O | Benzer sayfalar arasından tercih edilen asıl URL'yi belirtir. |
| Open Graph | O | Sosyal medya paylaşım önizlemesi için başlık, açıklama ve görsel metadata'sı. |
| Twitter Card | O | X/Twitter paylaşım önizlemesini belirleyen metadata. |
| Structured Data | O | Sayfa içeriğini makinelerin anlayacağı standart şemalarla açıklayan veri. |
| JSON-LD | O | Structured data'yı JSON biçiminde HTML içine ekleme yöntemi. |
| Lazy Loading | O | Görsel veya iframe'in ihtiyaç anına kadar yüklenmesini erteleme. |
| Preload | O | Kritik bir kaynağın tarayıcı tarafından erken indirilmesini isteme. |
| Prefetch | O | Yakında gerekebilecek kaynağın düşük öncelikle önceden alınması. |
Bölüm uygulamaları
Bu bölümü bitirmeden önce şunları deneyin veya açıklayın.
- Basit bir e-ticaret ana sayfasını header, nav, hero, kategori, ürün grid, kampanya ve footer bölümleriyle semantik HTML olarak oluşturun.
- Bir kayıt formunu label, validation mesajı, required alanlar ve erişilebilir hata gösterimiyle hazırlayın.
- Bir ürün detay sayfasındaki tüm HTML bileşenlerini isimlendirerek ekran görüntüsü üzerinde işaretleyin.